5 oktober 2017

TNO: pak werkdruk in het onderwijs samen aan, bij de bron

Op 5 oktober staken medewerkers in het primair onderwijs voor meer salaris en minder werkdruk. De aanpak van werkstress in het onderwijs is mogelijk wanneer je de stressoren bij de bron aanpakt én het samen doet. Dit concludeert TNO- en VUmc-onderzoeker Roos Schelvis in haar proefschrift ‘Verminderen van werkstress bij docenten’ dat vandaag verschijnt.

Schelvis: “Werkdruk ontstaat bij disbalans tussen dat wat van een medewerker gevraagd wordt (taakeisen) en de mogelijkheden van de werknemer om aan die vraag te voldoen (regelmogelijkheden). Aanhoudende disbalans vermindert de kwaliteit van het werk, dat is zowel voor de werknemer als voor de werkgever een probleem. Bovendien kan een aanhoudende disbalans leiden tot werkstress: lichamelijke, emotionele of cognitieve stressklachten.”

Wie werkdruk wil oplossen moet werken aan het herstellen van de balans. Dat kan door de taakeisen te verlagen, bijvoorbeeld door kleinere klassen, minder nakijkwerk of administratieve verplichtingen. Of door de regelmogelijkheden te vergroten, denk aan meer inspraakmogelijkheden voor docenten in het beleid, of door meer mogelijkheden om het werk zelf in te delen. Schelvis waarschuwt echter: “Er bestaat geen Haarlemmerolie voor werkdruk. Er is niet één oplossing die voor iedereen altijd werkt.”

Hoewel de precieze maatregelen om werkdruk te verlagen zullen verschillen per school, zijn wetenschappers het erover eens dat een duurzame aanpak om werkdruk voor een grote groep medewerkers blijvend te verlagen wel bestaat. In die aanpak worden stressoren samen en bij de bron aangepakt. In veel gevallen is die bron de organisatie, dus hoe de dingen geregeld zijn op en in de (boven)schoolorganisatie. In de bronaanpak brengen docenten en schoolleiders samen de knelpunten in kaart, bedenken ze oplossingen voor die knelpunten, die vervolgens worden ingevoerd. Daarna wordt teruggekeken of de oplossingen daadwerkelijk zijn ingevoerd en of werkdruk verminderd is. Mogelijk zijn dan nieuwe oplossingen nodig en zo ontstaat een cyclus. Deze stappen zijn bijvoorbeeld beschreven in TNO’s Werkdruk Wegwijzer.

Het proefschrift van Schelvis laat zien dat er drie succesfactoren zijn om rekening mee te houden bij een dergelijke aanpak:

  • Doe het samen:maak van de werkdrukaanpak een gedeelde verantwoordelijkheid.
  • Houd rekening met de heersende leiderschapsstijl en organisatiecultuur. De bronaanpak heeft de meeste kans van slagen wanneer de leiderschapsstijl democratisch is (in plaats van autoritair) en de organisatiecultuur ‘werknemer-gericht’ is (in plaats van ‘werk-gericht’).
  • Bereid de aanpak goed voor en neem er de tijd voor: op deze manier met werkdruk aan de slag gaan is een organisatieverandering en veranderen kost tijd.

 

Het onderzoek werd gefinancierd door verschillende stakeholders: ZonMw, Stichting Onderwijs Arbeidsmarktfonds, het Ministerie van SZW. Roos Schelvis verdedigt haar proefschrift op 7 november om 9:45 in de aula van de VU.

KLIK HIER OM NAAR HET PROEFSCHRIFT TE GAAN

PROEFSCHRIFT

Contactpersoon

Contactpersoon

Drs. S.N.J (Seth) van den Bossche
Programma-manager Monitoring van Arbeid

 

T: 088 866 5330

M: Contact

Adresgegevens

Schipholweg 77-89
2316 ZL Leiden

 

T: 088 866 5330

English
Disclaimer    |   Privacy statement    |    © 2017 TNO